اکتشاف در مقابل بهره برداری یا اکتشاف و بهره برداری؟ در این سلسله مقالات ادامه دار قصد دارم به یکی از جدیدترین رویکردهای بررسی استراتژی یعنی رویکرد دوسوتوانی سازمانی بپردازم. با هارمه همراه باشید تا در ادامه به سومین بخش از این مجموعه یعنی بررسی دو فعالیت عمده سازمانها یعنی اکتشاف و بهره برداری بپردازیم.

  • دوسوتوانی سازمانی چیست؟
  • تاریخچه دوسوتوانی
  • اکتشاف در مقابل بهره برداری
  • تقسیم بندی اکتشاف و بهره برداری
  • برخی مسائل ناهماهنگ اکتشاف و بهره‌برداری
  • مفاهیم دیگر مرتبط با دوسوتوانی
  • گزینه‌هایی برای تحقق دوسوتوانی (خارجی در مقابل داخلی)
  • گزینه‌هایی برای تحقق دوسوتوانی ( متوالی در مقابل موازی)
  • گزینه‌هایی برای تحقق دوسوتوانی (معماری/ساختاری در مقابل زمینه‌ای/متنی/بافتی)
  • گزینه‌هایی برای تحقق دوسوتوانی (رفتار مدیریت ارشد سازمان)
  • اکتشاف، بهره‌برداری و مدیریت تکنولوژی
  • اکتشاف، بهره‌برداری و نوآوری باز
  • منبع یابی تکنولوژی
  • انتقال‌های اکتشاف و بهره‌برداری
  • اکتشاف، بهره‌برداری و بازاریابی
  • بهبود ساختارها و فرآیندهای مدیریت با اکتشاف و بهره‌برداری
  • قابلیت‌های پویا و دوسوتوانی سازمانی
  • اجزای قابلیت‌های پویا
  • قابلیت‌های پویا و پویایی بازار
  • نتیجه‌گیری و جمع‌بندی

در این بخش تحقیقاتی مربوط به مفاهیم دیگری که پارادوکس‌های موجود در سازمان را نشان می‌دهد بررسی می‌کنیم. این مفاهیم به دوسوتوانی سازمانی مرتبط‌اند حتی اگر آن‌ها به‌صراحت به این پدیده اشاره ننمایند.

اکتشاف در مقابل بهره برداری

یکی از مفاهیم مربوط به دوسوتوانی اکتشاف و بهره‌برداری است. بسیاری از تحقیقات در این زمینه به این دلیل انجام‌شده است که بقا در محیط در حال تغییر نیاز به تطابق و سازگاری دارد که لازمه آن وجود هر دو فعالیت اکتشاف و بهره‌برداری است [1].

به گفته مارس (۱۹۹۱)،

اکتشاف بیشتر در مورد فعالیت‌هایی مانند نوآوری است، مانند کشف فرصت‌های جدید، تنوع و غیره و
بهره‌برداری شامل تولید، کارایی، استقرار و اجرا می‌باشد.

برای شرکت‌ها رسیدن به هر دو طرف موجود بسیار مهم است؛ یعنی کاوش فرصت‌ها، دانش و فناوری جدید در یک‌طرف و در طرف دیگر بهره‌برداری از جریان و منابع و دانش موجود [2].

مدیریت بر هر دو مفهوم کار آسانی نیست زیرا این دو اساساً دارای ساختار سازمانی، فرآیندها، شایستگی‌ها و منطق متفاوت می‌باشند [3]. به‌عنوان مثال،

اکتشاف در افزایش فعالیت‌های مغایر و ناهماهنگ ریشه دارد و بر یادگیری با انجام و آزمون‌وخطا در حین کار متمرکز است،
بهره‌برداری بیشتر در کاهش فعالیت‌های مغایر و ناهماهنگ و حل مسئله منظم ریشه دارد و بر یادگیری قبل از انجام کار متمرکز است.

علاوه بر این، بهره‌برداری برگذشته سازمان تکیه دارد، درحالی‌که اکتشاف بیشتر بر آینده تمرکز که شاید کاملاً متفاوت از گذشته سازمان و مسیر آن باشد [4]. درنتیجه، مدیریت بر اکتشاف و بهره‌برداری به‌طور همزمان ایجاد چالشی متناقض و تنش در سازمان می‌کند [5][6]. به‌منظور غلبه بر این تنش شرکت نیاز به تخصیص منابع خود به بهترین نحو دارد و همچنین بایستی بر اساس استراتژی که در پیش گرفته رویکردی که با آن به تنظیم روابط بین اکتشاف و بهره‌برداری می پردازد را به درستی مشخص کند: آیا آنها عواملی مکملند یا جایگزین، یا اینکه بسته به موقعیت بین این دو حالت در حال گردش است؟

تخصیص منابع بیشتر به فعالیت‌های اکتشاف باعث کاهش سرعت بهبود فعالیت‌های بهره‌برداری می‌گردد، زیرا می‌تواند موجب هزینه‌های بالا برای شرکت شود بدون اینکه هیچ‌گونه مزایای کوتاه‌مدتی را به ارمغان بیاورد. به‌عبارت‌دیگر، تمرکز بیش‌ازحد در اکتشاف از بازده خواهد کاست و اجازه نمی‌دهد شرکت صرفه مقیاس اقتصادی را یاد بگیرد و انجام دهد [7]. بااین‌حال، تمرکز بیشتر در بهره برداری و روش‌های موجود باعث اینرسی شده و موجب می‌گردد شرکت کمتر از فرصت‌های جدید آگاه شود و آن‌ها را هدف قرار دهد و در روال[8] (کلیشه و روتین ها) های روزانه گیر می‌افتد [9]. احتمال گیر افتادن در روال روزانه برای شرکت‌های بسیار بزرگ به‌ویژه آن‌هایی که بیشتر در فعالیت‌های بهره‌برداری متمرکزند بیشتر است. به خاطر دلیل اینکه فعالیت‌های بهره‌برداری به سازمان‌ها تجربیات خاصی می‌دهد که برای آن‌ها مطلوب‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر بوده و درنهایت آن‌ها را وادار به بهره‌برداری بیشتری نسبت به اکتشاف می‌کند.

نگاهی جایگزین به اکتشاف و بهره‌برداری آسان است و افراد به صورت ناخودآگاه این دید را دارند اما برای اینکه اکتشاف و بهره‌برداری را به‌عنوان ابزارهای مکمل در نظر بگیریم بایستی به رابطه بین آن‌ها پی ببریم. بهره‌برداری از قابلیت‌های فعلی در اغلب موارد نیازمند کشف فرصت‌های جدید می‌باشد و به همین ترتیب بررسی فرصت‌های جدید نیز کمک می‌کند تا شرکت‌ها بهره‌برداری از قابلیت‌های موجود خود و محصولات فعلی خویش را افزایش دهند [10][11][12]. علاوه بر این، دانشی که در طی فرایندهای اکتشاف و بهره‌برداری به دست می‌آید باعث توسعه بیشتر آن‌ها خواهد شد.

اکتشاف در مقابل بهره‌برداری
اکتشاف در مقابل بهره‌برداری

لازم به یادآوری است که اکتشاف و بهره‌برداری هر دو با یادگیری و نوآوری مرتبط هستند، ولی نه به یک شکل [13]. آموزش‌هایی که از طریق جستجوی محلی، انتخاب و استفاده مجدد از فرایندهای موجود به دست آید بیشتر مربوط به فعالیت‌های بهره‌برداری می‌باشد و در مقابل یادگیری که از طریق تجربه برنامه‌ریزی‌شده و فراتر از جستجوی محلی به دست می‌آید بیشتر به‌عنوان فعالیت‌های اکتشافی شناخته می‌شود [14]. این نوع یادگیری‌ها شرکت‌ها را در بازار حرفه‌ای‌تر می‌کند.

علاوه بر این، اگر کارکرد بین اکتشاف و بهره‌برداری نه‌تنها فقط درون شرکتی باشند، بلکه بین سازمان‌ها نیز اتفاق بیافتد، علاوه بر یادگیری درون‌سازمانی، یادگیری بین‌سازمانی نیز اتفاق می‌افتد [15]. یادگیری درون‌سازمانی از «قوانین سازمانی بهره‌برداری در مورد پالایش و خلوص و قوانین اکتشافی در مورد تجربه و آزمایش کردن» می‌آید درحالی‌که یادگیری بین سازمانی «توسط همکاری سازمان رسمی در طی اتحاد استراتژیک و دیگری همکاری‌های درون‌سازمانی» به دست می‌آید [16]. اکتشاف و بهره‌برداری یک مفهوم مهم و نتیجه بسیاری از مکانیسم و دیدگاه‌ها است.

در نهایت اکتشاف در مقابل بهره برداری یا اکتشاف و بهره برداری موضوعی است که کاملا وابسته به نوع سازمان، منابع، بافت محیطی آن و … دارد، اگر تا آخر این سری از مقالات همراه باشید می توانیم با هم چارچوبی برای مشخص نمودن رویکرد جواب به این سوال بیابیم.


قسمت قبلی قسمت بعدی
تاریخچه دوسوتوانی تقسیم بندی اکتشاف و بهره برداری
اکتشاف در مقابل بهره برداری
5 (100%) 6 رای

پانویس ها و مراجع   [ + ]

دیدگاه بگذارید

Be the First to Comment!

Notify of
avatar
wpDiscuz