دوسوتوانی سازمانی، بر خلاف اسم غریبش تاریخچه اش به زمانهای دوری باز میگردد، ولی ارائه و توضیح مفهوم دوسوتوانی به تازگی اتفاق افتاده است. در این سلسله مقالات ادامه دار قصد دارم به یکی از جدیدترین رویکردهای بررسی استراتژی یعنی رویکرد دوسوتوانی سازمانی بپردازم. با هارمه همراه باشید تا در ادامه به دومین بخش از این مجموعه یعنی تاریخچه دوسوتوانی سازمانی بپردازیم.

  • دوسوتوانی سازمانی چیست؟
  • تاریخچه دوسوتوانی سازمانی
  • اکتشاف در مقابل بهره برداری
  • تقسیم بندی اکتشاف و بهره برداری
  • برخی مسائل ناهماهنگ اکتشاف و بهره‌برداری
  • مفاهیم دیگر مرتبط با دوسوتوانی
  • گزینه‌هایی برای تحقق دوسوتوانی (خارجی در مقابل داخلی)
  • گزینه‌هایی برای تحقق دوسوتوانی ( متوالی در مقابل موازی)
  • گزینه‌هایی برای تحقق دوسوتوانی (معماری/ساختاری در مقابل زمینه‌ای/متنی/بافتی)
  • گزینه‌هایی برای تحقق دوسوتوانی (رفتار مدیریت ارشد سازمان)
  • اکتشاف، بهره‌برداری و مدیریت تکنولوژی
  • اکتشاف، بهره‌برداری و نوآوری باز
  • منبع یابی تکنولوژی
  • انتقال‌های اکتشاف و بهره‌برداری
  • اکتشاف، بهره‌برداری و بازاریابی
  • بهبود ساختارها و فرآیندهای مدیریت با اکتشاف و بهره‌برداری
  • قابلیت‌های پویا و دوسوتوانی سازمانی
  • اجزای قابلیت‌های پویا
  • قابلیت‌های پویا و پویایی بازار
  • نتیجه‌گیری و جمع‌بندی

    پیشینه پژوهش مفهوم دوسوتوانی

    پیشینه پژوهش مفهوم دوسوتوانی به سال ۱۹۷۶ برمی‌گردد زمانی که دانکن، برای اولین بار اصطلاح دوسوتوانی را به ادبیات کسب‌وکار وارد کرد و یک دیدگاه ساختاری برای این مفهوم در نظر گرفت. وی پیشنهاد کرد که شرکت‌هایی که می‌خواهند دو روش مختلف نسبت به نوآوری داشته باشند از ساختار سازمانی دوگانه استفاده نمایند.

  • یکی برای شروع و یا توسعه فعالیت‌های نوآورانه یعنی کاوش نوآوری
  • دیگری برای پیاده‌سازی و یا استقرار فعالیت‌های نوآورانه یعنی بهره‌برداری نوآوری.

وی دوسوتوانی را به‌عنوان یک مفهوم زنجیره‌ای که از طریق آن سازمان‌ها می‌توانند در بلندمدت به اکتشاف و بهره‌برداری همزمان تمرکز نمایند تفسیر می‌نماید.

توشمان و اوریلی در سال ۱۹۹۶ به مفهوم «پارادوکس موفقیت» اشاره نمودند؛ چالشی که در بلندمدت، برای سازمان به‌ظاهر موفق به وجود می‌آید و دوسوتوانی را به‌عنوان یک‌راه حل برای غلبه بر چنین معضلی پیشنهاد نمودند.

تعریف آن‌ها از دوسوتوانی اشاره به توانایی یک سازمان برای مدیریت بهبود هم مستمر و هم انقلابی یا به‌اصطلاح دیگر تغییرات تدریجی و تغییرات انقلابی [1] به‌صورت همزمان دارد.

آن‌ها در انتها مجموعه‌ای از ویژگی‌های مشترکی که همه سازمان‌ها دوسوتوان به نظر می‌رسد دارا هستند را مشخص نمودند، ازجمله این ویژگی‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • ساختار متفاوت سازمانی
  • فرهنگ‌سازمانی محکم یا بی‌قاعده ولی قوی
  • ارزش‌های مشترک در سراسر شرکت
  • مدیران ارشد دوسوتوان که واحد و ارزش‌های مختلف را در سراسر شرکت یکپارچه می‌کنند.

بیرکینشاو و گیبسون (۲۰۰۴)، از سوی دیگر، دوسوتوانی را به‌عنوان توانایی شرکت برای توسعه بلندمدت محصولات، بازارها و فناوری یا به‌عبارت‌دیگر تطابق در کنار سودآوری کوتاه‌مدت و هماهنگی یا همان هم‌راستایی تعریف نموده‌اند. آن‌ها فراتر از دیدگاه ساختاری رفته و دو نوع دوسوتوانی را توصیف نموده‌اند.

  • دوسوتوانی بافتی یا زمینه‌ای
  • دوسوتوانی ساختاری

که نتیجه بررسی جامع خود در 10 شرکت چندملیتی بود. همچنین در سطح فردی چهار ویژگی افراد دوسوتوان را تشخیص دادند و بر این باورند که به‌منظور اینکه کارکنان رفتار دوسوتوان داشته باشند، بایستی زمینه‌سازمانی توسط مدیران ارشد مدیریت و آماده‌شده باشد. آن‌ها چهار نوع زمینه‌سازمانی را در دو بعد مدیریت عملکرد و حمایت اجتماعی شناسایی نمودند. مطالعه آن‌ها نشان می‌دهد که زمینه دوسوتوانی زمانی که هر دو ابعاد فوق در سطح بالایی هستند افزایش می‌یابد.

تحقیقات موجود برخی از پیامدهای دستیابی دوسوتوانی بر سازمان را مشخص نموده‌اند. به‌عنوان مثال، نتایج دوسوتوانی بر عملکرد بهتر سازمانی [2][3]، موفقیت بلندمدت و مزیت رقابتی پایدار [4] [5]. از سوی دیگر، چند تحقیق مختلف نیز به برخی پیامدهای منفی دوسوتوانی اشاره نموده‌اند.

گیبسون و بیرکینشاو (۲۰۰۴)، در چند کلمه، به‌صورت خلاصه اشاره به هزینه دستیابی دوسوتوانی برای سازمان نموده‌اند ولی به جزئیات نپرداختند و اصرار نموده‌اند که نفع و مزایای حاصل از دوسوتوانی بسیار بالاتر از هزینه ایجاد یک سیستم فرآیندها و زمینه برای سازمان دوسوتوان می‌باشد. بااین‌حال، آن‌ها مشخص نموده‌اند که هزینه دوسوتوانی هنگامی‌که یک سازمان می‌خواهد ساختار دوگانه‌ای برای فعالیت‌های متضاد را ایجاد نماید بسیار بالاتر خواهد بود.

اسمیت و توشمان (۲۰۰۵) شرکت‌هایی که به‌منظور عملکرد بلندمدت باید به‌صورت همزمان کارآمد و اثربخش باشند را موردبررسی قراردادند. در این شرکت‌ها، مدیران ارشد تحت‌فشارند تا به جستجو روبه‌جلو و هم رو به عقب بپردازند و به‌طور همزمان انعطاف‌پذیری و تمرکز داشته باشند.

علاوه بر این، رایسچ و همکاران (۲۰۰۹) نیز اشاره کرد که موفقیت بلندمدت سازمان‌ها بستگی به بهره‌برداری قابلیت‌های فعلی و همچنین اکتشاف قابلیت‌ها و شایستگی‌های جدید است. بااین‌حال که پژوهش‌های پیشین بر مبادله بین این دو فعالیت تمرکز داشتند، پژوهش‌های اخیر بر مفهوم دوسوتوانی سازمانی و اهمیت داشتن هر دو توانایی‌ها به‌صورت همزمان تأکید می‌نماید [6].

نویسندگان دیگر اثر تغییرات تکنولوژیکی را در دوسوتوانی در نظر گرفته اند؛ و بر این باورند که تغییرات تکنولوژیکی فشار مضاعف برای به دست آوردن فناوری کلیدی کاملاً جدید بر شرکت‌ها وارد می‌کنند. این شرکت‌ها از قابلیت‌های موجود درحالی‌که به دنبال فناوری جدید هستند استفاده و بهره‌برداری می‌کنند. به‌عبارت‌دیگر، آن‌ها نبایستی تنها از دانش و توانایی‌ها و شایستگی‌های موجود بهره‌برداری کنند بلکه در همین حال به‌منظور پاسخگویی به تغییرات تکنولوژیکی دانش و امکانات جدید را نیز بایستی کشف نمایند [7].

توانایی یک سازمان برای به دست آوردن هم‌راستایی و قابلیت انطباق، به‌عبارت‌دیگر، انجام هر دو فعالیت‌های بهره‌برداری و اکتشافی به‌صورت همزمان به سازمان‌ها مزیت رقابتی و عملکرد بلندمدت پایدار می‌دهد. درنهایت می‌توان گفت که به‌ویژه در محیط‌های کسب‌وکار آشفته دوسوتوانی برای یک سازمان موفقیت‌های کوتاه‌مدت و بقای بلندمدت را به ارمغان خواهد آورد.

تاریخچه دوسوتوانی سازمانی، بر خلاف اسم غریبش به زمانهای دوری باز میگردد، ولی ارائه و توضیح مفهوم دوسوتوانی به تازگی اتفاق افتاده است.


قسمت قبلی قسمت بعدی
دوسوتوانی سازمانی چیست؟ اکتشاف در مقابل بهره برداری
تاریخچه دوسوتوانی سازمانی
4.86 (97.14%) 7 رای

پانویس ها و مراجع   [ + ]

دیدگاه بگذارید

Be the First to Comment!

Notify of
avatar
wpDiscuz